Oriëntatie op leiderschap

Startbijeenkomst

Thema: Ontmoeten en KENNISmaken - Van 'ik' naar 'wij' – en weer terug naar jezelf

1. De startbijeenkomst is meer dan een kennismaking. Het is het moment waarop je stap zet in een reis van zelfontdekking én verbinding. Wie ben jij werkelijk? Wat maakt jouw hart sneller kloppen in het onderwijs? En wat zou je graag willen bijdragen als leider?
2. We beginnen met elkaar: wat brengt ieder van jullie mee aan ervaring, dromen en twijfels? Tegelijkertijd leer je wie wij als OMJS zijn en hoe we samen met jou aan de slag gaan. Want leiderschap ontwikkel je niet in je eentje, je hebt elkaar nodig om te groeien.
3. Jouw TMA als kompas Je TMA-profiel ligt op tafel. Nu gaan we ermee aan de slag. Wat betekent waardengedreven werken voor jou? Hoe zien jouw persoonlijke drijfveren eruit en hoe vertalen die zich naar leiderschap? We koppelen je TMA aan de driehoek van eigenwaarde, energie en ambitie, drie pijlers die bepalen of je als leider in balans bent en blijft.
4. En dan die cruciale vraag: Waar sta jij over 5 jaar? Zie je jezelf als leider van een vernieuwend team dat bruist van de ideeën? Of sta je voor een ervaren team dat je meeneemt in een nieuwe richting? Wat is voor jou 'fijn leiderschap'? Want een match tussen jouw waarden en de schoolcultuur is cruciaal voor jouw succes én geluk als leider.
5. De spiegel voorhouden Je gaat naar huis met een opdracht die zo simpel als confronterend is: kijk nog eens goed naar je TMA-profiel. Op welk talent ben je het meest trots? En welk talent wil je verder ontwikkelen? Deze zelfreflectie is het startpunt van een groeiproces waarin je steeds scherper ontdekt wie je bent, wat je kunt en wat je wilt als leider.

De startbijeenkomst is het begin van een reis. Een reis waarin je ontdekt of leiderschap niet alleen bij je past, maar ook bij wie je wilt zijn.

Bijeenkomst 1

Thema: Wie ben ik als leider?

1. In deze eerste bijeenkomst leg je de basis voor je leiderschapsontwikkeling. Met behulp van de TMA heb je al inzicht gekregen in jouw unieke talenten en drijfveren. Nu gaan we een stap verder: wat betekent dit voor jou als leider?
2. Je maakt kennis met het tijdloze gedachtegoed van Stephen Covey over persoonlijk leiderschap. Voordat je anderen kunt leiden, moet je eerst jezelf kunnen leiden. Covey helpt je ontdekken welke principes en gewoonten écht effectief leiderschap vormgeven, niet als trucjes, maar vanuit wie je werkelijk bent.
3. Daarnaast verken je met het model van Kolb hoe jij het beste leert en ontwikkelt. Want leiderschap leer je niet uit een boek, maar door te doen, te ervaren en te reflecteren. Door inzicht in je eigen leerstijl te krijgen, maak je bewuste keuzes in je groei als leider.
4. Blik vooruit bijeenkomst 2: Wat ervaar jij zelf als ‘prettig’ leiderschap en wat doet de leider dan?

De kracht van deze bijeenkomst? Je verbindt jezelf (TMA), effectief leiderschap (Covey) en je leerproces (Kolb) tot één helder beeld. Aan het einde formuleer je een persoonlijke leervraag die jou door het hele traject heen gaat helpen ontdekken: past leiderschap echt bij mij, en zo ja, wat voor leider wil ik dan zijn?

Bijeenkomst 2

Thema: Wat heb ik nodig als leider?

1. Van zelfinzicht naar leiderschapskracht:Je weet nu wie je bent. Maar wat heb je eigenlijk nodig om effectief leiding te geven? In deze bijeenkomst maak je de vertaalslag van jouw persoonlijke profiel naar concreet leiderschapsgedrag.
2. Jouw talenten in actie: We duiken opnieuw in je TMA, maar nu met een andere bril: welke talenten kun je direct inzetten als leider? En belangrijker nog: waar liggen je ontwikkelpunten die je kunnen belemmeren? Niet om jezelf te veranderen in iemand die je niet bent, maar om bewust te worden van je blinde vlekken. Want de beste leiders kennen niet alleen hun kracht, maar ook hun kwetsbaarheid.
3. De veelzijdigheid van leiderschap: Leiderschap is geen eenduidig begrip. We verkennen diverse leiderschapsstijlen, welke stijl past bij jou? En cruciaal: wanneer past welke stijl? Want flexibel leiderschap betekent dat je kunt schakelen tussen stijlen, afhankelijk van de situatie en de mensen met wie je werkt.
4. Gespreid leiderschap: Dan komt het concept van gespreid leiderschap aan bod. Misschien wel de belangrijkste ontdekking voor startende leiders: je hoeft het niet allemaal zelf te doen én je kunt het niet allemaal zelf doen. Hoe verdeel je leiderschap over je team? Hoe geef je anderen ruimte om te groeien? En hoe blijf je zelf authentiek zonder alles te willen controleren?
5. Blik vooruit bijeenkomst 3: Je gaat naar huis met een waarderende blik: beschrijf een succesvolle onderwijskundige verandering in je school. Wat deed de schoolleider? Wat deed het team? Door te analyseren wat wél werkte, ontdek je welk leiderschap écht impact heeft.

Dit is het moment waarop je beseft: leiderschap draait niet om het hebben van alle antwoorden, maar om het stellen van de juiste vragen en het benutten van de kracht in je team.

Bijeenkomst 3

Thema: Wat is mijn verhaal als leider?

1. Van drijfveren naar bedoeling: ontdek jouw 'waarom' - Elk verhaal begint met een 'waarom'. Waarom wil jij leider zijn? Niet omdat het 'hoort' bij de volgende stap in je carrière, niet omdat anderen het van je verwachten, maar omdat er iets is dat jou écht drijft. In deze bijeenkomst ga je dat 'waarom' ontdekken en verwoorden.
2. De diepte in met je waarden: Je TMA-profiel laat zien wat jou motiveert en wat je belangrijk vindt. Maar wat betekenen deze waarden voor jou als leider? Waar word je enthousiast van? Waar word je boos van? Deze emoties zijn de sleutel tot jouw authentieke leiderschap. We gaan op zoek naar jouw persoonlijke drijfveren en maken deze concreet: hoe vertalen ze zich naar de keuzes die je wilt maken als leider?
3. Simon Sinek: Start with Why: Simon Sinek toont aan dat inspirerende leiders altijd beginnen met 'waarom' – hun doel, hun overtuiging, hun reden om 's ochtends op te staan. Pas daarna komt het 'hoe' en het 'wat'. We passen zijn Golden Circle toe op jouw leiderschapsverhaal. Wat is jouw 'why'? Waarom is dit belangrijk voor het onderwijs? En voor de kinderen met wie je werkt?
4. Wouter Hart: Terug naar de bedoeling: Hart confronteert ons met een herkenbaar probleem: organisaties raken verdraaid door procedures, regels en controlemechanismen. De oorspronkelijke bedoeling – goed onderwijs voor kinderen – verdwijnt naar de achtergrond. Wat is jouw rol als leider hierin? Hoe blijf je verbonden met de essentie? Hoe creëer je ruimte voor professionals in plaats van bureaucratie? Deze vraag is urgenter dan ooit: in een tijd waarin lerarentekort, werkdruk en regelzucht de kop opsteken, is het des te belangrijker dat leiders vasthouden aan wat écht telt.
5. 360 graden feedback: de spiegel van anderen: En dan komt het spannende moment: je zet de 360 graden feedback uit binnen TMA. Collega's, leidinggevenden en eventueel teamleden gaan jou feedback geven. Hoe zien anderen jou als professional? Wat herken je? Wat verrast je? Deze feedback ontvang je in de volgende bijeenkomst, maar het vraagt moed om deze stap te zetten. Want groeien als leider betekent ook: durven weten hoe anderen jou ervaren.
6. Blik vooruit bijeenkomst 4: Wat vind jij de rol en taak van een schoolleider? En hoe ga jij bijdragen aan gespreid leiderschap? Begin vast na te denken over jouw plek in het grotere geheel.

Bijeenkomst 4

Thema: Wat onderneem ik als leider?

1. Van denken naar doen: jouw persoonlijke visie wordt tastbaar: Je hebt jezelf leren kennen, ontdekt wat je nodig hebt en verwoord wat je drijft. Nu wordt het concreet: wat ga je doen met al deze inzichten? Hoe vertaal je ze naar actie in je dagelijkse praktijk?
2. Je persoonlijke visie krijgt vorm: Alle puzzelstukjes komen samen. Je formuleert je persoonlijke visie op leiderschap: wie wil je zijn als leider, waar sta je voor en hoe wil je impact maken? Dit is geen abstract verhaal, maar een levend document dat richting geeft aan je keuzes. Het is jouw kompas voor als het complex wordt – en dat wordt het, in leiderschap.
3. De Lemniscaat van kwaliteitsbewustzijn: We introduceren de Lemniscaat – een model dat laat zien hoe je continu schakelt tussen naar binnen en naar buiten kijken, tussen reflectie en actie, tussen persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling. Als leider ben je voortdurend in beweging: je reflecteert op je handelen, leert daarvan en onderneemt nieuwe actie. Deze cyclus is de kern van continu leren en verbeteren.
4. Toekomstbewust leiderschap: Het model van toekomstbewust leiderschap brengt alles samen. Het gaat niet alleen om het op orde hebben van de organisatie, maar om leiderschap dat verbindt: onderwijs, organisatie en samenleving. Het vraagt om drie vormen van bewustzijn:
5. Kwaliteitsbewustzijn: waartoe doe je wat je doet?
6. Omgevingsbewustzijn: waar en met wie werk je?
7. Systeembewustzijn: waardoor ontstaan patronen en dynamieken?

Dit is leiderschap voor de complexe werkelijkheid van nu: schoolleiders die niet alleen managen, maar ook verbinden, inspireren en durven te vernieuwen.

1. De confrontatie met de spiegel: 360 graden feedback: Dan komt het moment waarop je de resultaten van je 360 graden feedback bespreekt. Wat zeggen anderen over jouw kwaliteiten, gedrag en impact? Hoe verhoudt dit zich tot jouw zelfbeeld? Deze confrontatie is waardevol en soms confronterend. Maar het is ook een cadeau: het laat zien waar je écht staat en welke stappen je nog kunt zetten. Samen koppel je deze feedback terug naar je TMA-profiel. Wat herken je? Waar zitten discrepanties? En belangrijker: wat ga je hiermee doen?
2. Voorbereiden op de finish: Je bereidt je voor op de afsluitende bijeenkomst. De vraag is simpel maar krachtig: wat breng je in jouw organisatie? Wat neem je mee uit dit traject? Welke inzichten, welke groei, welke ambities? En hoe ga je deze zichtbaar maken voor jezelf en voor anderen?

Afsluitende bijeenkomst

Thema: Wat kan ik brengen in mijn organisatie?

1. De cirkel is rond: van oriëntatie naar richting: Je bent aangekomen bij de laatste bijeenkomst. Niet als eindpunt, maar als nieuw begin. Want wat je hier hebt ontdekt, geleerd en ontwikkeld, gaat nu de echte wereld in. De vraag is niet langer óf leiderschap bij je past, maar wát voor leider je wilt zijn en hoe je dat vorm gaat geven.
2. Van inzicht naar impact: Je hebt jezelf leren kennen via je TMA. Je hebt feedback ontvangen van anderen via de 360 graden. Nu leg je beide naast elkaar. Wat is het totaalplaatje? Waar zit overlap tussen hoe jij jezelf ziet en hoe anderen jou zien? En waar zitten verrassingen of blinde vlekken? Deze koppeling tussen zelfinzicht en feedback van anderen is goud waard. Het geeft je een realistisch en genuanceerd beeld van wie je bent als leider. Niet perfect, niet compleet, maar authentiek en bewust.
3. Jouw verhaal, jouw presentatie: Dit is jouw moment. In een korte presentatie deel je met de groep:
4. Welke inzichten heb je verkregen in dit traject? Wat heeft je geraakt, verrast of aan het denken gezet?
5. Wat past bij jou? Welke vorm van leiderschap sluit aan bij wie je bent, wat je kunt en wat je wilt?
6. Welke leider ben jij? Niet een algemeen antwoord, maar jouw persoonlijke verhaal. Waar sta je voor? Wat breng je? En waar wil je naartoe?

Deze presentatie is geen eindexamen, maar een viering van groei. Je laat zien waar je staat met alle twijfels, inzichten en ambities die daarbij horen. En je deelt dit met mensen die dezelfde reis hebben gemaakt. Jullie inspireren elkaar, herkennen elkaar en versterken elkaar.

Leerkrachten, intern begeleiders/(kwaliteits)coördinatoren, expert leraren die zich willen oriënteren of een leiderschapspositie bij hen past.

1. Je weet nu wat diverse leiderschapsstijlen zijn en welke leiderschapsstijlen bij je passen en wanneer je ze inzet
2. Je weet nu wat jouw talenten en ontwikkelpunten zijn
3. Je weet nu wat jou drijft als leider en waar je voor staat
4. Je hebt door je TMA, theorie, intervisie en reflectie zicht op je eigen handelen.
5. Je hebt je ambitie als leider verder verkend.
6. Je weet of en op welke wijze een toekomstige positie als leider bij je past en zo ja, welke vorm
7. Je weet of je beschikt over de competenties die nodig zijn om (school)leider te zijn binnen het basisonderwijs.
8. Je weet nu hoe je het beste leert en groeit
9. Hoe anderen jou ervaren en waar je nog aan kunt werken
10. Maar belangrijker nog: je hebt een helder beeld van wat je kunt brengen in jouw organisatie. Niet over vijf jaar als je 'klaar' bent, maar nu al, vanaf morgen. Want leiderschap begint niet op het moment dat je een functietitel krijgt. Het begint op het moment dat je beslist om impact te maken vanuit wie je bent.

Het begin van iets nieuws

Als je de deur uitloopt na deze bijeenkomst, neem je niet alleen kennis en inzichten mee. Je neemt een kompas mee. Een richting. Een verhaal. En de moed om die volgende stap te zetten wat die ook moge zijn.

Welkom in jouw reis als leider. Die begint nu pas echt.